Janusz Teodor Dybowski

Urodził się w Zduńskiej Woli 1 kwietnia 1909. Ukończył Państwowe Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu, następnie studiował prawo na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie oraz ekonomię i filozofię na Uniwersytecie Poznańskim. W latach 1937–1939 był bibliotekarzem i zastępcą dyrektora w Bibliotece Raczyńskich w Poznaniu.

W czasie II wojny światowej przedostał się przez Węgry do wojska polskiego we Francji, następnie trafił do niemieckiej niewoli, skąd zbiegł do Szwajcarii. Podjął studia filozoficzne na uniwersytecie we Fryburgu i w 1944 uzyskał stopień doktora. W trakcie internowania publikował w piśmie Pamiętnik Literacko-Naukowy. W 1945 przeniósł się do Belgii, gdzie objął stanowisko asystenta na uniwersytecie w Brukseli. Do kraju wrócił w 1947. Był kierownikiem literackim teatrów w Koszalinie, Olsztynie, Poznaniu, Rzeszowie.

W maju 1952 przystąpił do konspiracyjnej grupy dyskusyjnej Obóz Federacji Bałto Słowian na prośbę jej lidera Bronisława Miazgowskiego, znajomego od czasów internowania w Szwajcarii. 23 grudnia 1952 aresztowany przez UB, sądzony w procesie OFBS, skazany w lipcu 1953 na 2 lata więzienia, wyrok złagodzono na mocy amnestii do 1 roku.

Od 1960 zamieszkał na stałe w Warszawie. Był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli. Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera B35-3-19).

We wrześniu 1980 z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Zduńskiej Woli odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą pisarzowi na budynku, w którym się urodził (przy ul. Stefana Złotnickiego 13).

Wybrane dzieła sceniczne i powieści obejmują m.in. Paweł Włodkowic. Widowisko historyczne (1936), Stanisław August. Dramat w 3 aktach (1936), Von Schwindel w polskim dworze. Komedia w 3 aktach (1937), Jałmużnik z Poznania– utwór sceniczny (Wiadomości Literackie 1938 nr 21), Cud białych orłów. Misterium ludowe ze wstępem i prologiem, z muzyką F. Nowowiejskiego (praprem. 1939), Dwie czary – polska noc wigilijna. Utwór dramatyczny (Fryburg 1943), Dramat mojego ojca. Dramat społeczny w 4 aktach (Bruksela 1945), Po tej i po tamtej stronie. Sztuka w 3 aktach (Bruksela 1945), I ty poznasz Marylę... Dramat w 4 częściach (Bruksela 1945), Spiżowy jeździec. Dramat historyczny (Bruksela 1945), Słońce w nocy. Komedia w 4 aktach (powst. 1945; prapremiera Poznań, Teatr Polski 1947), Front doktora Korczaka. Sztuka sceniczna (Warszawa 1948), Kościuszko w Berville. Sztuka historyczna w 3 aktach (praprem.: Olsztyn, Teatr im. S. Jaracza 1950), Złoto w dolinie. Utwór dramatyczny (praprem.: Jelenia Góra, Teatr Dolnośląski 1950), Zieleni się lipa. Montaż sceniczny (praprem.: Rzeszów, Teatr im. W. Siemaszkowej 1954), Narodziny poety. Dramat w 3 częściach (praprem.: Olsztyn, Teatr im. S. Jaracza 1956), Pomorskie śluby. Widowisko (Głos Tygodnia 1958 nr 34-36), Ślub czystości. Komedia w 4 aktach (Teatr Ludowy 1959 nr 11/12 s. 596-824), Zapora. Komedia w 3 aktach (Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1960), Życie bez liberii. Pamiętnik (powst. 1957; druk fragmentów w miesięczniku Ziemia Kaliska 1963 nr 10-20), Gorące wici– powieść historyczna (Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1962), Światło nad Helladą. Powieść historyczna (Warszawa, Nasza Księgarnia 1963), Droga do Warszawy – zarys dramatu w 3 aktach (Warszawa, LSW 1964), Hołd pruski– powieść historyczna (Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1964), Ocalenie Syrakuz– powieść historyczna dla młodzieży (Warszawa, Nasza Księgarnia 1966), Błazen starego króla– powieść historyczna dla młodzieży (Warszawa, LSW 1967), Wieża czarnej księżniczki– powieść historyczna (Warszawa, LSW 1968), Bunt Paryża. Powieść historyczna (Warszawa, Nasza Księgarnia 1971), Listopadowa zawierucha. Powieść historyczna z czasów powstania listopadowego (Łódź, Wyd. Łódzkie 1972), Wojenny pan– powieść (Warszawa, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1972), Saga grodu nad Prosną– powieść historyczna dla młodzieży (Warszawa, Nasza Księgarnia 1975).